Cechą charakterystyczną tego zespołu jest dobry rozwój mowy w
zakresie słownictwa i gramatyki oraz obecność wąskich specyficznych
zainteresowań typu intelektualnego, czyniących z dotkniętych nim dzieci
rodzaj małych ekspertów w interesującej je dziedzinie.

Obsesyjne zainteresowania

Ludzie ci mają często specyficzne, wąskie oraz bardzo wciągające, a
nieraz ekscentryczne i obsesyjne zainteresowania, jednocześnie wykazując
brak należytego zainteresowania innymi sprawami z ich otoczenia
(zwłaszcza społecznego). Jako dzieci często potrafią zapamiętywać sporą
ilość wiadomości z interesującej je dziedziny, do tego stopnia, że mogą
sprawiać wrażenie „małych profesorów. Jako dzieci mogą szybko czytać,
interesować się literami, cyframi lub figurami geometrycznymi.

Osoby z zespołem Aspergera często wykazują intensywne
zainteresowania.: koleją, komunikacją miejską, rozkładami jazdy pociągów
i autobusów, samolotami, dinozaurami, medycyną, matematyką, przyrodą,
chemią…. Może być tak, że dziecko zna wszystkie stacje radiowe, daty
urodzenia znanych osób lub ich adresy zamieszkania.

Trudności w akceptowaniu zmian

Ludzie tacy najlepiej się czują, żyjąc w uporządkowanym otoczeniu z
ustalonymi schematami. Próba zmiany tego stanu rzeczy wywołuje zwykle
silną frustrację i może w skrajnych przypadkach prowadzić nawet do
zachowań agresywnych.

Występują też problemy w ocenie stopnia ważności wykonywanych
czynności oraz w ocenie czasu potrzebnego na wykonanie danej czynności,
zbytnie koncentrowanie się na jednej czynności i niemożność zmiany
obiektu koncentracji (nieelastyczność). Ponadto ludzie ci odczuwają
silną potrzebę skończenia raz rozpoczętego zadania, próba przerwania
czynności objawia się silnym stresem i próbami uzasadniania „na siłę”
powodu wykonywania tej czynności. Człowiek pochłonięty taką obsesyjną
czynnością systematycznie zaniedbuje inne.

Mowa i zapamiętywanie słów

Problemy z rozumieniem mowy, sarkazmu, ironii, literalne rozumienie
metafor są częstym problemem utrudniającym socjalizację. Ludzie
cierpiący na zespół Aspergera często odzywają się niestosownie do
sytuacji, np: 5-letnie dziecko może, mówiąc o swoich zainteresowaniach,
mówić językiem wyjętym jakby wprost z podręcznika akademickiego, nie
zważając często na to, czy osoby słuchające są tym zainteresowane.
Problemem jest też dosłowne rozumienie języka – kłopoty z tym związane
mają głównie dzieci, ale zdarza się to także u dorosłych. Problemem może
być też nieadekwatne lub zbyt literalne używanie konkretnych słów.

Przykłady zaburzeń mowy u osób (Objawy autyzmu):

  • nieprawidłowa intonacja głosu – chrapliwość, tony wysokie lub monotonia;
  • język metaforyczny;
  • mowa „barokowa”, przekoloryzowana;
  • w dzieciństwie równie często co u autystów problemy z zaimkami
    (choć w mniejszym nasileniu i raczej zdarza się, że dziecko myli jedną
    parę zaimków, a resztę stosuje prawidłowo);
  • trudności w dopasowaniu formy wypowiedzi do kontekstu (dzieci z ZA
    często nie rozumieją, że do dorosłych zwracamy się nieco inaczej niż do
    innych dzieci);
  • stosowanie tzw. kalek słownych;
  • trudności w rozumieniu żartów, przenośni, mowa nadmiernie konkretna, niekiedy skrajnie formalna;
  • trudności w stosowaniu mowy potocznej, idiomatycznej;
  • przywiązanie do niektórych słów, nadużywanie ich i stereotypie językowe;
  • zaburzenia prozodii;
  • agramatyzmy;
  • inne niespecyficzne zaburzenia mowy (częste w całej populacji osób z
    Zespołem Aspergera: mowa niedbała – za szybka, połykanie głosek,
    zaburzenia artykulacji, jąkanie itd.);

Zaburzenia interakcji społecznych

U dzieci z zespołem Asperdera wyraźne są problemy z dostosowaniem
własnych zachowań społecznych do konkretnych osób, miejsc i sytuacji,
przejawiana przez nie niezwykła trudność w uczeniu się norm społecznych
oraz opór wobec zewnętrznych oddziaływań wychowawczych. Widoczna jest
mała towarzyskość wobec rówieśników względnie nieodpowiednie zachowanie
się (np. oziębłość, sztywność, egocentryzm, nienaturalność,
ekscentryczność). Słaba lub nieobecna zdolność do używania lub
rozumienia mimiki twarzy, gestu, tonu, pauzy lub języka ciała.
Zaburzenia w kontakcie wzrokowym.

Niezgrabność ruchowa, problemy z zadaniami manualnymi

Bardzo często występuje słaba koordynacja ruchów ciała. Dziecko nie
lubi zadań manualnych (rysowania, malowania, lepienia z ciastoliny).

Zaburzenia integracji sensorycznej

Objawiają się w postaci zbyt wysokiej lub niskiej wrażliwości oraz
nieadekwatnej reakcji na niektóre bodźce zmysłowe jak światło, dźwięk,
dotyk, temperatura otoczenia. Może być to niebezpieczne zwłaszcza w
przypadku dzieci z ZA, które nie skarżą się na ból ani zimno.

Częstym problemem jest strach przed głośnymi dźwiękami oraz pracą z
hałaśliwymi urządzeniami. Problemem może okazać się praca z
elektronarzędziami (np. wiertarką), głośnym odkurzaczem lub pralką. Przy
używaniu niektórych tego rodzaju urządzeń może występować zagrożenie
urazem, gdyż osoba taka nie potrafi się poprawnie skupić na wykonywanej
czynności.

Tego typu nadwrażliwość może też dotyczyć innych zmysłów, np.
problemem może być bosy spacer po trawie, ubranie rajstop lub czapki,
woda lub pot na skórze po wysiłku oraz inne wrażenia, które wydają się
albo wyolbrzymione, albo skrajnie nieprzyjemne.